• Spreker
    Arita Baaijens spreekt over de kracht van visie en bevlogenheid,
    over het dichterbij halen van de gewenste toekomst en het aanboren
    van creatief oplossend vermogen.

Arita Baaijens

Arita Baaijens is gelauwerd ontdekkingsreiziger, bioloog, schrijfster, inspirator en een bevlogen spreekster. Ze is lid van de Royal Geographical Society en ontving internationale erkenning en prijzen. In 2014 ontving zij de Women of Discovery Humanity 2014 award en de Spaanse Geografische Sociëteit riep haar in 2015 uit tot Traveler of the Year. Zij publiceerde meerdere boeken waaronder het bekroonde ‘Desert Songs’ (2008) en de bestsellers ‘Een regen van eeuwig vuur’, ‘Woestijnnomaden’ en ‘Zoektocht naar het paradijs. Een onderzoek naar waarheid en werkelijkheid in het hart van Centraal-Azië’, (Atlas Contact), dat boek werd genomineerd voor de Jan Wolkersprijs 2016. Recent verscheen eveneens bij Atlas Contact ‘Paradijs in de polder, wat landschap je vertelt'(shortlist Beste Spirituele Boek 2018). Arita Baaijens werkt grensoverschrijdend, multi-disciplinair en bevraagt op speelse wijze vanzelfsprekendheden.

Organisaties
Waar geen weg is kun je alle kanten op. Een onzekere toekomst hoeft daarom geen angst in te boezemen, integendeel. De mens is van nature creatief en in staat tot grootse dingen. Het is de kunst aangeboren speelsheid te behouden en niet verblind te raken door regels en protocollen. Het afgelopen jaar was ik regelmatig te gast bij opleidingsinstituten en organisaties in verandering. Studenten worden opgeleid voor een steeds complexere maatschappij en professionals werken aan een toekomst die zich niet laat voorspellen. Hoe met onzekerheden omgaan? Met grenzeloze nieuwsgierigheid, durf en creativiteit. Als ontdekkingsreiziger doe ik al dertig jaar niet anders, wetende dat een foute inschatting weleens mijn einde zou kunnen betekenen. Tot mijn verrassing ontdekte ik dat ‘met de rug tegen de muur staan’ een enorme vrijheid van handelen met zich meebracht en niet gehinderd door vastgeroeste kennis steeg mijn creatief oplossend vermogen exponentieel. Hoe wij creatieve vermogens van studenten en professionals een flinke boost kunnen geven, daarover kom ik graag praten.

Overheden – Nederland gaat op de schop
Het Nederlandse landschap zal onherkenbaar veranderen. Woningbouw, energietransitie, waterveiligheid, ga er maar aanstaan. Burgers zullen protesteren. Veranderingen roepen als vanzelf weerstand op en conflicten over landschap gaan altijd over emoties en nooit over feitelijkheden. Hoe ga je daar als overheid mee om? De omgevingswet vereist burgerparticipatie. Maar hoe praat je over de sterke band die mensen voelen met de plek waar zij wonen als cartografen beleving en gevoelens niet op de kaart zetten? Chora noemden de Oude Grieken de ‘gevoelde betekenis’ van een markante plek. Met workshops en presentaties over deep mapping zet Arita Baaijens beleving van landschap letterlijk en figuurlijk op de kaart. Samen met bestuurders, bewoners, nieuwkomers, gebruikers en natuurliefhebbers onderzoekt zij op innovatieve wijze betrokkenheid bij de omgeving. De kaart – deep map – die zo ontstaat werkt verbindend, maakt nieuwsgierig en resulteert in een opbouwend gesprek over herinrichting van de ruimte.
Sleutelwoorden: dialoog, innovatieve gebiedskaarten, omgevingswet, burgerparticipatie, landinrichting, luisteren naar landschap, verbinden, objectieve en subjectieve data. Zie ook de website van landschapsproject Paradijs in de polder

Veranderaars
Moeite met veranderen? Op zoek naar een bruisende start op een conferentie? Graag deel ik inzichten en bied vergezichten aan. Op aanstekelijke en prikkelende wijze nodig ik beleidsmakers, bedrijven en ondernemende individuen uit gebaande paden te verlaten en nieuw terrein te ontdekken. Onzekerheid over veranderingen wordt omgebogen tot een positieve kracht. De ontdekkingsreizigster weet uit ervaring hoe moeilijk dat soms is, maar de praktijk wijst uit dat de grootste ontdekkingen worden gedaan op de grens van het onbekende, waar chaos en orde elkaar raken. Daar is in potentie alles aanwezig en zijn mogelijkheden onbegrensd.
Sleutelwoorden: Transformatie, creatief oplossend vermogen, verwondering, leve de verschillen, friskijken, vrijdenken.

Lezers
Met lezers wisselt de schrijfster graag van gedachten over de reizen en ontmoetingen die zij beschrijft in haar boeken, waaronder ‘Zoektocht naar het paradijs. Een onderzoek naar waarheid en werkelijkheid in het hart van Centraal-Azië (2016) en het recent verschenen boek ‘Paradijs in de polder, wat landschap je vertelt'(2018, Atlas Contact).

Heeft de moderne mens wezenlijk andere behoeften dan een volk dat in mythen gelooft? Wat maakt de mens zo uitzonderlijk dat hij zich gescheiden weet van zijn omringende wereld? Antropoloog Eduard Kohn vroeg het zich af in het Amazonewoud, waar indianen met bomen en dieren praten. Als we ons niet prettig voelen bij het idee dat zoiets kan, concludeert hij, dan komt het doordat we een beperkt beeld hebben van wat denken is. Zou je ‘taal’ vervangen door ‘tekens’ en een denkproces omschrijven als het ‘doorgeven van informatie’, zoals Kohn doet, dan gebeuren er spannende dingen. Een omvallende woudreus kraakt en schudt, dat alles alarmeert de apen in de boom, die het op een lopen zetten. Kohn beschouwt de overdracht van informatie, die acties uitlokt, als een denkproces en doorbreekt met zijn radicale voorstel de scheiding tussen mens en natuur, ding en gedachte, binnen en buiten.

Paradijs in de polder – workshops
Over de sterke band tussen ons en de plek waar we wonen of graag verblijven vind je nauwelijks iets terug op de kaart van Nederland. Toch zijn het plaatsgebonden verhalen, ervaringen, gebeurtenissen en sfeer die landschap z’n unieke karakter en betekenis geven. Zijn er nog bezielde plekjes te vinden in Nederland, waar over elke vierkante centimeter is nagedacht en vergaderd? Mens en natuur verschillen niet wezenlijk van elkaar. Met Paradijs in de polder wil ik mensen aanmoedigen te struinen, te dolen, gedachtensprongen te maken en je te verwonderen om dan te ontdekken wat je lange tijd over het hoofd hebt gezien. Wat helpt is onze woordenschat uitbreiden, het Nederlands kan wel een warmbloedige oppepper geven. Daarom starten we de campagne Taal & Tekens. Doe mee. Samen met vernieuwers, natuurliefhebbers, scholieren, woordkunstenaars maken we een database van oude en nieuwe woorden die zinderen, schuren, prikkelen, rauw, ruig en poëtisch zijn. Arita Baaijens geeft workshops, excursies en presentaties op scholen, bij leesclubs en culturele instellingen. Interesse? Meer informatie vind je op de website van Paradijs in de polder en bij de Schrijverscentrale.

Mijn boek en projecten vormen een pleidooi voor het vinden van aanvullende woorden en symbolen om onze verbondenheid met natuur en landschap uit te drukken. Mijn presentaties over Living Landscapes zijn lichtvoetig, interactief en ze doen een beroep op alle zintuigen.

  • Onderwerpen

    • Beleving natuur en landschap
    • Landschap op de schop: burgerparticipatie
    • Zoektocht naar het paradijs
    • Creativiteit, authenticiteit en innovatie
    • Onzekerheid ombuigen tot positieve kracht
    • De kracht van niet-weten, bevlogenheid en focus
    • Sense of Place; mens in landschap en samenleving
    • Deep Mapping, cartografie van de toekomst
    • Exploratie en reizen
  • Opdrachtgevers

    • Women in Finance
    • Planet Earth
    • Hogeschool Arnhem Nijmegen
    • Hogeschool Utrecht
    • Provincie Gelderland
    • Provincie Utrecht
    • Gemeente Amsterdam
    • UWV
    • CARE Nederland
    • Total Identity
    • Branding a Better World
    • TEDxWomen Amsterdam
    • TEDxHaarlem
    • Politie academie
    • Buiten Bereik, kunst en landschap
    • Festival Women Adventures
    • Royal Geographical Society
    • Literaire festivals
    • Literaire avonden
  • Zonder uitdagingen en problemen, geen avontuur!

Video's

Arita Baaijens op TEDXWomen Amsterdam – Iconic landscapes as a source for innovation

Redmond O’Hanlon op bezoek bij woestijnreiziger Arita Baaijens (VPRO-serie O’Hanlons Helden)