Economie van de liefde

Interview met dr. Ibrahim Abouleish, oprichter van Sekem, Egypte

Onze Wereld, 2006

Iedereen verklaarde scheikundige dr. Ibrahim Abouleish (1937) voor gek toen hij dertig jaar geleden zijn wetenschappelijke carrière in Zwitserland opgaf, in zijn geboorteland Egypte een stuk woestijn kocht en ging boeren. Tijdens een eerder bezoek aan Egypte raakte Abouleish diep geschokt door de armoede en het lage ontwikkelingspeil. Met Sekem, een landbouwbedrijf op biologisch-dynamische grondslag, wilde de wereldverbeteraar aantonen dat een gezonde bedrijfsvoering heel goed samengaat met respect voor het milieu en het recht van de mens op een waardig bestaan. ‘Hij wil onze geest vergiftigen,' meenden boeren, toen Ibrahim Abouleish op het bedrijfsterrein een school oprichtte met vakken als muziek en kunst. ‘En ook ons lichaam,' zeiden ze bij de opening van een holistisch medisch centrum.
Ibrahim Abouleish schudt zijn hoofd bij de herinnering aan de vroegere beschuldigingen en beschimpingen: ‘De beginjaren waren een hel.' Boeren, religieuze leiders, ambtenaren, politici, de geheime dienst, iedereen wantrouwde de goede bedoelingen van Ibrahim Abouleish. De weigering om smeergeld te betalen zorgde voor extra complicaties. Hij ging vaak somber naar bed, maar bij het opstaan hervond hij zijn energie. ‘Mijn drive was werken aan een betere toekomst voor Egypte.' Inmiddels zijn de protesten verstomd. Sekem is een internationaal opererende onderneming met een jaaromzet van ruim dertien miljoen euro en tweeduizend medewerkers. Op het moederbedrijf floreert het sociale en culturele leven. In Egypte produceren boeren van Aswan tot aan Alexandrië op achtduizend hectare land onbespoten groente, fruit, kruiden en medicinale planten. Het pesticidenverbruik in de katoenverbouw in Egypte daalde met 90%, dankzij de door Sekem geïntroduceerde biologische gewasbescherming. Het succes van Sekem inspireert ondernemers in Egypte en daarbuiten. Zo organiseerden Vrienden van Sekem afgelopen maand een conferentie in Driebergen waarbij Sekem model stond voor gezond en duurzaam ondernemen in de 21e eeuw. Termen als ‘economie van de liefde', ‘holistisch' en ‘ethisch bewustzijn' doen geen alarmbellen meer rinkelen in Egypte. Egyptische ondernemers en ministers bezoeken het Sekem moederbedrijf geregeld. ‘Ze komen allemaal op het succes af,' zegt Ibrahim Abouleish met een licht schouderophalen. Hij beseft dat de meeste bezoekers zijn geïnteresseerd in winst en niet in zijn idealen. Grinnikend beschrijft hij de verschrikte blikken van Egyptenaren, als hij hen vertelt dat de bedrijfswinst in het Sekemfonds wordt gestort. Abouleish' familie erft dat geld niet, want ‘dat zou ten koste gaan van duizenden Egyptische kinderen die geen rijke ouders hebben.' Nee, hij raakt niet ontmoedigd door het egoïsme en de kortzichtigheid van zijn landgenoten. Ibrahim Abouleish is idealist en realist tegelijk. Hij vergelijkt de menselijke ontwikkeling graag met een uit duizenden beeldjes opgebouwde speelfilm. Blijft je blik aan een enkel beeldje vasthaken - het nu - dan snap je het grotere geheel niet en raak je teleurgesteld. Abouleish kijkt de film graag af. Dat zijn zoon Helmy het levenswerk voortzet is geweldig, maar Ibrahim Abouleish voorziet pas een echte doorbraak als Sekem in oktober de poorten opent van een eigen universiteit. Abouleish glimlacht: ‘Ik voorzie dat de Sekem-filosofie via de wetenschap vele harten zal veroveren.'
www.sekem.com
www.sekemvrienden.nl